Schemat łożyska wyciskowego — zwany także schematem łożyska oporowego — ilustruje dokładne położenie, ścieżkę ruchu i powiązania mechaniczne pomiędzy łożyskiem oporowym (TOB), widełkami sprzęgła, palcami tarczy dociskowej i wałem wejściowym skrzyni biegów. Diagram pozwala najszybciej zrozumieć, dlaczego to pojedyncze łożysko steruje całym cyklem włączania i wyłączania sprzęgła. Po naciśnięciu pedału sprzęgła łożysko oporowe przesuwa się osiowo wzdłuż tulei wału wejściowego w kierunku tarczy dociskowej, dociska palce sprężyny talerzowej i zwalnia obciążenie zaciskające tarczę cierną — a wszystko to na liniowej odległości przesuwu, która zwykle waha się od 8 mm do 18 mm w zależności od zastosowania pojazdu.
Wykres pokazuje również coś, co przeocza wielu techników: łożysko musi utrzymywać określoną charakterystykę zwolnić luz między łożyskiem a palcem , powszechnie nazywana swobodną zabawą. W większości pojazdów z napędem na tylne koła i łącznikiem mechanicznym różnica ta wynosi 1 mm do 3 mm . W układach hydraulicznych faktycznie wynosi zero — łożysko ciągle ślizga się po palcach (konstrukcja „stałego kontaktu” lub „samoregulacji”). Zrozumienie diagramu oznacza zrozumienie typu pojazdu, z którego korzysta Twój pojazd oraz tego, jak zmienia to procedury kontroli, regulacji i wymiany.
Prawidłowe odczytanie schematu łożyska wyrzuconego wymaga znajomości każdego oznaczonego elementu. Zespół jest zwodniczo kompaktowy – większość jednostek mierzy pomiędzy 45 mm i 120 mm średnicy zewnętrznej — mimo to działa pod znacznym obciążeniem osiowym przy prędkościach, które po stronie sprzęgła mogą przekraczać 4000 obr./min podczas częściowego załączenia.
Płaska lub lekko wyprofilowana powierzchnia stykająca się z palcami sprężyny membranowej płytki dociskowej. W łożyskach konwencjonalnych bieżnia zewnętrzna obraca się za pomocą palców. W uszczelnionych konstrukcjach z kontaktem kątowym całe łożysko obraca się jako całość. Powierzchnia stykowa jest utwardzana dyfuzyjnie 58–62 HRC aby wytrzymać obciążenia udarowe przy pierwszym włączeniu.
Bieżnia wewnętrzna jest pasowana na wcisk lub wsuwana na piastę lub tuleję łożyska. Tolerancja otworu ma kluczowe znaczenie: zbyt luźny otwór powoduje kołysanie się łożyska na tulei ustalającej łożyska wału wejściowego, powodując nieregularny wzór zużycia widoczny w analizie po awarii jako polerowanie w kształcie półksiężyca na średnicy zewnętrznej tulei.
Większość łożysk wyrzuconych używa łożyska kulkowe zwykłe ponieważ wytrzymują połączone obciążenia osiowe i promieniowe. W niektórych pojazdach ciężarowych o dużej ładowności stosuje się łożyska kulkowe skośne umieszczone w układzie tandem. Liczba kulek waha się zazwyczaj od 7 do 14, a ich średnica bezpośrednio określa nośność dynamiczną (C) łożyska.
Piasta jest strukturalnym łącznikiem pomiędzy łożyskiem a widełkami sprzęgła. W systemach z naciągiem linowym piasta ma ucha ustalające lub rowek, w którym mieszczą się końcówki widełek. W konstrukcjach hydraulicznego koncentrycznego siłownika podrzędnego (CSC) piasta stanowi integralną część obudowy tłoka — łożysko jest klejone lub wciskane na tłok, a cały zespół jest mocowany bezpośrednio do obudowy dzwonu.
Tłoczony stalowy zacisk utrzymuje łożysko na piaście podczas montażu i zapobiega jego wypadnięciu z widelca podczas jazdy na biegu jałowym. Awaria zacisku jest częstą przyczyną odbiegania łożyska od osi, co powoduje powstawanie odgłosów zgrzytania przy lekkim nacisku na pedał, nawet przed pojawieniem się dźwięku pełnego załączenia.
Chociaż widelec jest oddzielnym elementem, każdy schemat łożyska wyciskowego uwzględnia go, ponieważ określa przełożenie dźwigni, które zwiększa siłę pedału. Geometria obrotu wideł jest różna — niektóre widełki obracają się na sworzniu kulowym wkręconym w obudowę dzwonu, inne wykorzystują wał obrotowy. Stosunek bocznego ramienia drążka pedału do bocznego ramienia pchającego łożysko jest typowy 3:1 do 5:1 , co oznacza, że koniec pedału przesuwa się od trzech do pięciu razy dalej niż skok łożyska.
Profesjonalny schemat łożysk wyciskowych w stylu OEM wykorzystuje przekrój poprzeczny (widok przekroju) wycięty wzdłuż osi środkowej wału wejściowego skrzyni biegów. Oto jak interpretować każdą warstwę rysunku:
Pozioma linia środkowa przedstawia wał wejściowy skrzyni biegów. Podczas normalnej pracy wszystko obraca się wokół tej linii. Samo łożysko wyciskowe jest koncentryczne w stosunku do tej linii — wszelkie mimośrody na schemacie wskazują na problem z niewspółosiowością w rzeczywistym zespole.
Większość diagramów przedstawia dwie pozycje łożysk za pomocą linii ciągłych dla pozycji spoczynkowej (sprzęgło włączone, pedał wciśnięty) oraz linii przerywanych lub pozornych dla pozycji zwolnionej (naciśnięty pedał). Odległość osiowa pomiędzy tymi dwoma położeniami wynosi skok łożyska zwalniającego , kluczowa specyfikacja konfiguracji geometrii widelca.
Strzałka wymiarowa pomiędzy powierzchnią styku łożyska a czubkami palców sprężyny talerzowej pokazuje luka w darmowej grze . W tradycyjnych systemach połączeń mechanicznych odstęp ten jest ustawiany podczas instalacji poprzez regulację długości linki lub pręta. Potwierdź specyfikację zgodnie z instrukcją serwisową pojazdu — na przykład Ford F-250 Super Duty z 2005 r. z silnikiem wysokoprężnym 6,0 l określa Swobodny skok pedału 22 mm , co przekłada się na około 2,5 mm na łożysku.
Punkt obrotu widelca jest zwykle przedstawiany jako okrąg (sworzeń kulowy) lub trójkąt (stały oś). Zmierz wymiar od środka obrotu do punktu styku łożyska i od środka obrotu do mocowania linki/pręta. Podziel dłuższą część przez krótszą, aby potwierdzić stosunek przewagi mechanicznej widelca. Zmiana tego przełożenia (tak jak robią to niektóre widelce o wysokich osiągach na rynku wtórnym) zmienia wyczucie pedału i wymaganą siłę pedałowania.
Jeżeli na schemacie przedstawiono łożysko zintegrowane z korpusem cylindra hydraulicznego, przykręcone bezpośrednio do czoła obudowy dzwonu i otaczające wał wejściowy, jest to łożysko koncentryczny siłownik podrzędny (CSC) projekt. Nie ma widelca zewnętrznego. Łożysko przesuwa się i cofa hydraulicznie. Błędne odczytanie tego jako układu uruchamianego za pomocą wideł prowadzi do zamówienia niewłaściwej piasty zamiennej z łożyskiem.
Nowoczesne płyty dociskowe wykorzystują sprężynę Belleville (membranową), której koniuszki palców mogą być płaskie, koronowane lub wklęsłe. Geometria powierzchni stykowej łożyska musi być zgodna. Łożysko o płaskiej powierzchni na tarczy dociskowej z koronowanym palcem wytwarza obciążenie punktowe, które przyspiesza zużycie zarówno łożyska, jak i palców oraz może powodować asymetryczne zwolnienie, co skutkuje drganiami sprzęgła.
Łożysko oporowe widoczne na schemacie zależy całkowicie od układu uruchamiania sprzęgła. Poniższa tabela porównuje cztery podstawowe typy stosowane w samochodach osobowych, lekkich ciężarówkach i ciężkich pojazdach użytkowych na całym świecie.
| Wpisz | Uruchomienie | Darmowa gra | Wspólna aplikacja | Złożoność zastępcza |
|---|---|---|---|---|
| Kabel mechaniczny, typu ciągnionego | Kabel ciągnie widelec | 1–3 mm przy łożysku | Większość samochodów osobowych FWD sprzed 2005 roku | Niski — łożysko ześlizguje się z piasty |
| Mechaniczne połączenie drążka, typu pchającego | Pręt popycha widelec | 1,5–3 mm przy łożysku | Ciężarówki RWD, samochody typu muscle car, vintage | Niski — dostępny przy włączonej skrzyni biegów |
| Hydrauliczny siłownik zewnętrzny | Siłownik hydrauliczny popycha widły | Automatyczna regulacja (blisko zera) | Średniej wielkości RWD, lekkie ciężarówki po 1995 roku | Średni — cylinder pomocniczy oddzielny |
| Hydrauliczny koncentryczny siłownik hydrauliczny (CSC) | Tłok zintegrowany z łożyskiem | Zero (stały kontakt) | Nowoczesne samochody sportowe z napędem na wszystkie koła, dwusprzęgłowym | Wysoka — wymaga usunięcia skrzyni biegów |
Każdy tryb awarii łożyska wyrzuconego ma unikalną sygnaturę, która jest bezpośrednio odwzorowywana na geometrii diagramu. Zrozumienie tych wzorców pomaga technikom zdiagnozować objawy, zanim demontaż je potwierdzi.
Pisk, który pojawia się natychmiast po rozpoczęciu ruchu pedału i znika po całkowitym wciśnięciu pedału, zwykle oznacza wewnętrzne zatarcie łożyska. Bieżnia zewnętrzna nie obraca się już swobodnie wraz z palcami sprężyny membranowej, dlatego ślizganie się metalu po metalu powoduje hałas. Na schemacie odpowiada to utracie względnego ruchu powierzchni stykowej między nią a występami sprężyny — sytuacja, w której łożysko jest zablokowane, ale palce płyty dociskowej nadal obracają się z prędkością obrotową silnika. Typowy okres użytkowania przed tą awarią podczas jazdy miejskiej z zatrzymywaniem się i ruszaniem wynosi 80 000 do 120 000 km ; w zastosowaniach o wysokim poślizgu (intensywne ruszanie pod górę) wartość ta spada do 50 000 km lub mniej .
Jeżeli zgrzytanie występuje przy całkowicie zwolnionym pedale (sprzęgło włączone, pojazd jedzie normalnie) i znika po lekkim wciśnięciu pedału, oznacza to, że łożysko wyciskowe ociera się o palce tarczy dociskowej nawet bez naciskania pedału. W układach połączeń mechanicznych oznacza to zwykle, że luz został wyregulowany do zera lub lina została rozciągnięta, a następnie nadmiernie dokręcona podczas regulacji. Na schemacie pozycja spoczynkowa łożyska została przesunięta do przodu, aż dotknie czubków palców tarczy dociskowej. Nie jest to wada łożyska — jest to błąd ustawienia połączenia — ale jeśli nie zostanie skorygowany, stałe obciążenie przyspiesza zmęczenie łożyska, w wyniku czego łożysko ulegnie uszkodzeniu w ciągu 10 000 do 30 000 km .
Wibracje pedału w momencie włączenia sprzęgła mogą wskazywać na łożysko wyciskowe, w którym powstał luz promieniowy (bieżnia wewnętrzna jest luźna w piaście). Na wykresie luz promieniowy oznacza, że oś łożyska nie jest już współosiowa z linią środkową wału wejściowego. Wynikająca z tego niewspółosiowość powoduje nierównomierny kontakt na końcach palców sprężyny membranowej — niektóre palce przenoszą większe obciążenie niż inne — tworząc pulsującą siłę sprzęgającą. Ten sam objaw może wynikać z uszkodzonej tarczy dociskowej lub zużytej tarczy, dlatego po wymontowaniu skrzyni biegów należy potwierdzić diagnozę.
Łożysko oporowe, które jest zaciśnięte na piaście lub tulei — zamiast uszkodzić się wewnętrznie — wytwarza zwiększoną siłę uruchamiającą bez hałasu. Łożysko porusza się osiowo, ale z tarciem. Na schemacie odpowiada to miejscu styku piasta-tuleja, na którym powstaje korozja lub zadziory zapobiegające przesuwaniu się. Najczęstszą przyczyną jest wymywanie smaru na skutek niewłaściwego użycia rozpuszczalnika czyszczącego podczas serwisu skrzyni biegów. Impregnowane grafitem powłoki tulei nowoczesnych piast zostały zaprojektowane tak, aby były temu odporne, ale są podatne na odpędzanie rozpuszczalnikiem.
Prawidłowo narysowany schemat montażu łożyska wyciskowego zawiera blok wymiarowy zawierający co najmniej następujące specyfikacje. Wartości te różnią się w zależności od pojazdu, ale poniższa tabela przedstawia reprezentatywne zakresy opracowane na podstawie instrukcji serwisowych OEM głównych producentów, w tym dokumentacji technicznej ZF, Sachs, LuK, Valeo i Exedy.
| Specyfikacja | Typowy zasięg | Punkt pomiarowy | Notatki |
|---|---|---|---|
| Łożysko free play | 1,0–3,0 mm | Na powierzchni styku łożyska | Tylko połączenie mechaniczne |
| Podróż bez pedałowania | 10–30 mm | Na pedale | Wzmocnione przez przełożenie pedału |
| Łożysko axial travel | 8–18 mm | Przemieszczenie piasty | Przy pełnym zwolnieniu należy oczyścić membranę |
| Luz promieniowy pomiędzy tuleją a piastą | 0,02–0,10 mm | Element ustalający wału wejściowego, średnica zewnętrzna | Umożliwia samocentrowanie pod obciążeniem |
| Głębokość zaczepienia końcówki wideł | 3–6 mm | Końcówka wideł w rowku piasty | Niewystarczająca głębokość powoduje odskakiwanie wideł |
| Tolerancja wysokości palca sprężyny membranowej | ±0,5 mm (maks. odchyłka) | Na wszystkich palcach | Przekroczenie tej wartości powoduje drgania sprzęgła |
Podczas montażu zamiennego łożyska oporowego blok wymiarowy diagramu powinien służyć jako lista kontrolna względem pomiarów po zmontowaniu wykonanych przed ponownym montażem przekładni. Pomijanie tego kroku jest najczęstszą przyczyną wczesnych niepowodzeń powtórzeń — szczególnie w pojazdach o dużym przebiegu, w których zużycie sworznia wideł zmieniło efektywną geometrię dźwigni w stosunku do zakładanej na wykresie.
Konstrukcja koncentrycznego siłownika zasługuje na oddzielny rozdział, ponieważ jego schemat wygląda zupełnie inaczej niż konwencjonalny układ uruchamiany widełkami. Wielu techników przeszkolonych w zakresie starszych pojazdów błędnie identyfikuje diagramy CSC lub próbuje dostosować konwencjonalne procedury wymiany łożysk do zastosowań CSC, co wiąże się z kosztownymi konsekwencjami.
Schemat CSC przedstawia przekrój przez korpus cylindra hydraulicznego. Najważniejsze cechy widoczne na rysunku to:
Na schemacie nie ma widelca, sworznia obrotowego ani kabla/pręta. Główny cylinder sprzęgła w skrzyni pedałów łączy się bezpośrednio z tym zespołem za pomocą przewodu hydraulicznego. Łożysko wyciskowe w tym systemie podlega ciągłemu napięciu wstępnemu od 50 do 200 N (siła nacisku sprężyny powrotnej lub wstępnego obciążenia sprężyny talerzowej) przez cały czas, nawet po zwolnieniu pedału — dlatego też łożyska wyciskowe CSC muszą być przystosowane do pracy ciągłej, a nie przerywanej.
Najczęstszym błędem podczas interpretacji diagramu CSC jest błędne zidentyfikowanie otworu odpowietrzającego jako złącza smarowego. Obydwa mogą wyglądać podobnie na schemacie, ale służą zupełnie innym celom. Próba nasmarowania otworu odpowietrzającego wprowadza smar do obwodu hydraulicznego, zanieczyszczając płyn hamulcowy/sprzęgłowy i niszcząc uszczelkę tłoka w promieniu kilkuset kilometrów.
Drugim częstym błędem jest błędne odczytanie sposobu montażu łożyska na tłoku. Niektóre łożyska CSC są pasowane na wcisk i nie można ich oddzielić od tłoka bez zniszczenia tłoka; inne używają pierścienia zabezpieczającego i można je serwisować osobno. Przekrój diagramu wyraźnie to pokazuje — połączenie wciskowe nie wykazuje rowka ani zacisku na styku łożyska z tłokiem, podczas gdy połączenie z pierścieniem osadczym ma przekrój rowka i zacisku.
W pojazdach takich jak dwusprzęgłowe skrzynie biegów DSG Grupy Volkswagen istnieją dwie jednostki CSC w tej samej obudowie dzwonu — po jednym dla każdej częściowej przekładni — a ich schematy są wzajemnymi odbiciami lustrzanymi. Pomieszanie łożysk K1 i K2 podczas ponownego montażu powoduje, że przekładnia nie może rozłączyć żadnego pakietu sprzęgła.
Łożyska wyciskowe o wysokiej wydajności i wyścigowe są projektowane według innego standardu niż zamienniki OEM, a ich diagramy wyraźnie odzwierciedlają te różnice. Zrozumienie diagramu pomaga w określeniu prawidłowego działania łożyska dla danego poziomu mocy.
Łożyska wyciskowe wyścigowe często zastępują standardowe łożysko kulkowe poprzeczne konstrukcją kątową, widoczną na schemacie jako zestaw kulek ustawiony pod kątem (zwykle 15° do 40° ) względem osi otworu bieżni. Taka geometria umożliwia łożysku przenoszenie wyższych połączonych obciążeń osiowych i promieniowych bez zwiększania rozmiaru powłoki. Na przykład łożysko oporowe sprzęgła Tilton Engineering serii 40 wykorzystuje dopasowany zestaw łożysk skośnych przystosowanych do wytrzymywania obciążeń zwalniających do 4000 N — prawie trzykrotność obciążenia typowego samochodu osobowego.
Na schemacie wahliwego łożyska oporowego powierzchnia styku ma raczej kształt kulisty lub wypukły niż powierzchnię płaską. Ta geometria kompensuje niewielkie niewspółosiowość pomiędzy osią łożyska wyciskowego a płaszczyzną palca sprężyny talerzowej — niewspółosiowość, która staje się bardziej znacząca w zastosowaniach wymagających dużej mocy, gdzie reakcja momentu obrotowego silnika może spowodować przesunięcie układu napędowego pod obciążeniem. Kulista powierzchnia rozprowadza naprężenia kontaktowe, zmniejszając szczytowe naprężenia kontaktowe Hertza, które powodują Brinelling palca.
Niektóre wydajne łożyska wyciskowe uruchamiane widełkami mają regulowaną część noskową, która zmienia efektywną wysokość powierzchni stykowej względem korpusu łożyska. Na schemacie jest to pokazane jako gwintowany kołnierz z nakrętką zabezpieczającą. Umożliwia to skonfigurowanie tego samego łożyska dla różnych wysokości palców płyty dociskowej — przydatne przy mieszaniu płytek dociskowych dostępnych na rynku wtórnym z istniejącą geometrią widełek. Zakres regulacji wysokości jest typowy ±5 mm .
Schematy wyścigowe w stylu vintage czasami pokazują grafitowe łożysko wyciskowe blokowe — łożysko ślizgowe, które nie obraca się, ale ślizga się po palcach sprężyny talerzowej za pomocą grafitowej powierzchni czołowej. W tym projekcie nie ma piłek ani wyścigów. Schemat przedstawia podkładkę z litego grafitu lub wypełnionego węglem PTFE w stalowym nośniku. Konstrukcja ta wymaga ciągłego kontaktu (zero swobodnego luzu) i generuje ciepło tarcia, które ogranicza zastosowanie do obwodów o przedłużonej pracy, a nie do jazdy po ulicy z powtarzającymi się cyklami włączania.
Łożyska wyciskowe są klasyfikowane jako elementy podlegające zużyciu, a wytyczne OEM powszechnie zalecają wymianę łożyska przy każdej wymianie tarczy sprzęgła i tarczy dociskowej – niezależnie od widocznego stanu łożyska. Powód jest prosty: koszt robocizny ponownego demontażu skrzyni biegów w przypadku awarii łożyska wkrótce po serwisie sprzęgła jest wielokrotnie wyższy niż koszt samego łożyska.
W przypadku ciężkiej jazdy miejskiej (częste używanie sprzęgła, częste zatrzymywanie się i ruszanie) jest to pierwszy przebieg, przy którym zalecana jest kontrola łożyska wyciskowego. Jeżeli rezygnacja z przekładni ma miejsce z innego powodu (serwis skrzyni biegów, wymiana koła zamachowego dwumasowego), należy sprawdzić łożysko pod kątem luzu osiowego większego niż 0,3 mm i luz promieniowy większy niż 0,2 mm , mierzone z łożyskiem na tulei wału wejściowego.
Każda praca sprzęgła polega na automatycznej wymianie łożyska wyciskowego. Jest to standardowe zalecenie branżowe firm Sachs, LuK, Valeo i Exedy — wszystkie one dostarczają łożyska wyciskowe w swoich zestawach sprzęgła właśnie z tego powodu. Próba ponownego użycia oryginalnego łożyska z nowym zestawem sprzęgła unieważnia gwarancję na zestaw sprzęgła w przypadku większości marek.
Hałas zależny od pedału sprzęgła — hałas, który pojawia się lub znika wraz z ruchem pedału — jest wystarczającym uzasadnieniem wymiany łożyska wyciskowego niezależnie od przebiegu. Zignorowanie tego objawu grozi całkowitym zatarciem łożyska, co może spowodować zablokowanie sprzęgła w pozycji rozłączonej (pojazd nie może włączyć napędu) lub spowodować, że fragmenty powierzchni stykowej uszkodzą palce membrany tarczy dociskowej, zamieniając wymianę łożyska w wymianę całego zestawu sprzęgła.
Łożysko wyciskowe CSC, z którego zaczyna wyciekać płyn hydrauliczny, ma uszkodzoną uszczelkę tłoka. Ponieważ łożysko jest integralną częścią tłoka, należy wymienić cały moduł CSC. Konsekwencją wtórną jest zanieczyszczenie tarczy ciernej sprzęgła płynem hydraulicznym — nawet niewielka ilość płynu sprzęgłowego na powierzchni tarczy zmniejsza współczynnik tarcia z około 0,35 do poniżej 0,15 , powodując poślizg sprzęgła przy pełnym momencie obrotowym.
Na każdym profesjonalnym schemacie montażu łożyska wyciskowego zaznaczono określone punkty smarowania symbolem smaru. Nałożenie smaru w niewłaściwym miejscu — lub użycie niewłaściwego rodzaju — powoduje tyle samo problemów, co jego brak.
A lekka warstwa smaru o wysokiej temperaturze topnienia (NLGI klasy 2, kompleks litu lub baza dwusiarczku molibdenu) nakłada się na zewnętrzną część tulei ustalającej łożyska wału wejściowego, w miejscu ślizgania się piasty. Folia musi być cienka – krycie widoczne, bez nadmiaru. Nadmiar smaru przedostaje się na tarczę sprzęgła, zanieczyszczając powierzchnię cierną.
Gniazdo obrotowe widelca otrzymuje niewielką ilość tego samego smaru o wysokiej temperaturze topnienia. W przypadku sworzni kulowych smar jest nakładany na powierzchnię kulki. W przypadku sworzni typu wał tuleje na każdym końcu wału widelca otrzymują smar przez złączkę Zerk, jeśli jest obecna, lub podczas demontażu.
Tam, gdzie końcówki widelca stykają się z uchami lub rowkiem piasty łożyska, niewielka ilość smaru zapobiega korozji ciernej i zmniejsza drgania cierne powodujące drgania pedału sprzęgła. Smar otrzymuje tylko obszar styku, a nie cała końcówka widelca.
Powierzchnia stykowa łożyska wyciskowego, która styka się z palcami sprężyny talerzowej, musi pozostać sucha. Smar na tej powierzchni tworzy płaszczyznę poślizgu, która może powodować mimośrodowy ruch palców po powierzchni łożyska, powodując wibracje i przyspieszając zużycie obu elementów. Nowoczesne łożyska są fabrycznie nasmarowane wewnętrznie i uszczelnione — nie wymagają dodatkowego smarowania .
Są to ten sam komponent, o którym mowa pod dwiema różnymi nazwami. „Łożysko wyrzucone” to tradycyjne określenie w Ameryce Północnej. „Łożysko oporowe” jest częściej spotykane w europejskiej literaturze serwisowej oraz w katalogach części OEM takich producentów jak ZF, Sachs i Valeo. W niektórych schematach serwisowych jako formalne oznaczenie stosuje się „łożysko oporowe sprzęgła” (CRB). Wszystkie trzy terminy opisują to samo łożysko, które rozłącza sprzęgło po naciśnięciu pedału.
Tak, z rozsądną pewnością. Awaria łożyska wyciskowego prawie zawsze powoduje hałas powiązany z położeniem pedału sprzęgła. Gdy silnik pracuje, powoli wciśnij pedał sprzęgła. Jeśli hałas (pisk, zgrzytanie lub ćwierkanie) zaczyna się w momencie, gdy pedał zaczyna się poruszać, a następnie zmienia charakter lub zatrzymuje się w pobliżu podłogi, głównym podejrzanym jest łożysko wyciskowe. Jeśli hałas występuje przez cały czas, niezależnie od położenia pedału, problem jest bardziej prawdopodobny w samej skrzyni biegów. Ten test hałasu zależnego od pedału koreluje bezpośrednio z pozycją łożyska w stanie spoczynku i w pozycji zwolnionej na diagramie: tylko łożysko porusza się, gdy pedał się porusza, więc hałas, który powoduje ruch pedału, musi pochodzić z łożyska lub jego bezpośrednich punktów styku.
W sprzęgle pchanym (najpopularniejsza konstrukcja) łożysko oporowe znajduje się po stronie tarczy dociskowej po stronie skrzyni biegów i jest dociskane w kierunku silnika, aby wcisnąć palce sprężyny talerzowej. W sprzęgle ciągnionym mechanizm zwalniający znajduje się po stronie silnika, na tarczy dociskowej, a łożysko odciąga palce od strony koła zamachowego. Strzałka siły i kierunek ruchu łożyska na diagramie są całkowicie odwrotne w obu projektach. Sprzęgła ciągnione były w przeszłości powszechne w sprzęcie rolniczym i niektórych europejskich ciężarówkach (na przykład Eaton Fuller), ale czasami pojawiały się w wysokowydajnych konfiguracjach na rynku wtórnym, ponieważ zapewniają bardziej spójne wyczucie pedału przy dużych obciążeniach zaciskających.
Łożyska wyciskowe samocentrujące (zwane także pływającymi lub samonastawnymi) są pasowane piastą do korpusu zewnętrznego, co pozwala na niewielki luz promieniowy — zazwyczaj 0,5 do 2,0 mm ruchu promieniowego – pomiędzy piastą osadzoną na tulei wału wejściowego a korpusem zewnętrznym stykającym się z tarczą dociskową. Pływak ten pozwala łożysku ustawić się w jednej linii z czubkami palców sprężyny membranowej tarczy dociskowej, nawet jeśli sprzęgło nie jest idealnie współosiowe z wałem wejściowym. Diagram przedstawia to jako szczelinę między średnicą zewnętrzną piasty a średnicą zewnętrzną wspornika, często ze sprężyną falistą lub sprężyną centrującą, która utrzymuje korpus zewnętrzny w środku w czasie braku sprzęgła, nie zapobiegając ruchowi promieniowemu pod obciążeniem.
Hałas nowego wyrzuconego łożyska bezpośrednio po montażu prawie zawsze wskazuje na jeden z trzech błędów montażowych widocznych na schemacie: (1) Luz nie został ustawiony prawidłowo i łożysko styka się z występami płyty dociskowej w spoczynku, pracując pod ciągłym obciążeniem i generując hałas na skutek wysokiej temperatury. (2) Tuleja piasty nie została nasmarowana przed montażem, w związku z czym łożysko zazębia się z ustalaczem wału wejściowego i nie ślizga się swobodnie. (3) Końcówki widełek nie są prawidłowo osadzone w rowku piasty, co powoduje przechylenie łożyska od osi i stykanie się z palcami tarczy dociskowej pod kątem. Wróć do wymiaru luzu i wymiaru głębokości zaczepienia wideł na diagramie, aby sprawdzić te trzy punkty, zanim założysz, że samo łożysko jest uszkodzone.
Technicznie tak, ale nie jest to zalecana praktyka. Wymiana samego łożyska oporowego w większości pojazdów nadal wymaga całkowitego demontażu skrzyni biegów – co stanowi równowartość pracy całego sprzęgła. Ponieważ tarcza sprzęgła, tarcza dociskowa i łożysko wyciskowe zużywają się w podobnym tempie (wszystkie podlegają tej samej liczbie cykli załączeń), zamontowanie nowego łożyska na zużytej tarczy dociskowej i tarczy oznacza, że nowe łożysko będzie napotykać zużyte występy sprężyny talerzowej, które mogą mieć nierówną wysokość (powyżej tolerancji 0,5 mm pokazanej w bloku specyfikacji diagramu), powodując te same wibracje i przyspieszone zużycie od pierwszego dnia. Koszt zestawu łożysk w porównaniu z kompletnym zestawem sprzęgła wynosi zazwyczaj mniej niż 15–25% całkowitego kosztu naprawy , co sprawia, że zastąpienie części jest ekonomicznie nieracjonalne.
Standardowe pojazdy akumulatorowo-elektryczne (BEV) nie są wyposażone w sprzęgła ręczne i dlatego nie mają łożyska oporowego. Silnik elektryczny łączy się z kołami napędowymi za pośrednictwem jednobiegowej przekładni redukcyjnej o stałym przełożeniu, bez mechanizmu sprzęgła. Jednak w niektórych zastosowaniach pojazdów elektrycznych o wysokich osiągach i niektórych konfiguracjach hybrydowych wykorzystuje się zautomatyzowane ręczne skrzynie biegów lub dwusprzęgłowe skrzynie biegów, które utrzymują pakiety sprzęgieł — w takich przypadkach stosowane są elektrycznie uruchamiane jednostki CSC, które zawierają łożysko oporowe, chociaż jest ono sterowane przez elektroniczny siłownik sprzęgła, a nie obwód hydrauliczny sterowany pedałem.
Notatka dotycząca smarowania na schemacie łożysk wypychanych określa smar wysokotemperaturowy i o wysokiej temperaturze topnienia, kompatybilny ze środowiskiem sprzęgła. Większość producentów OEM i zestawów sprzęgła (LuK, Sachs, Valeo, Exedy) dołącza do zestawu sprzęgła małą saszetkę odpowiedniego smaru. W przypadku oddzielnego pozyskiwania, a Smar na bazie dwusiarczku molibdenu (MoS2), klasa NLGI 2 , o temperaturze kroplenia powyżej 180°C. Miedziany związek przeciwzatarciowy jest czasami używany przez techników, ale nie jest idealny, ponieważ może łatwiej migrować, a jego wysoka przewodność cieplna może przyspieszyć przenoszenie ciepła do piasty łożyska. Nigdy nie używaj smaru do łożysk kół ani smaru do podwozia — oba są zbyt miękkie i upłynnią się pod wpływem ciepła sprzęgła, migrując na powierzchnię tarczy.